Urząd hiszpański odrzucił tłumaczenie z Polski? Przeczytaj!

Wpis ten jest zainspirowany zapytaniami, które co jakiś czas otrzymuję. Wiele osób, z różnych powodów (dostępność, pozorna oszczędność), zleca tłumaczenie dokumentów na język hiszpański w Polsce. Nie byłoby w tym nic dziwnego ani złego, gdyby nie fakt, że takie tłumaczenia są często odrzucane przez hiszpańskie urzędy. Zawsze są odrzucane tłumaczenia dyplomu i suplementu, większość urzędów odrzuca też opieczętowane polską pieczęcią tłumaczenia aktów stanu cywilnego. I wiele innych.

Analogiczna sytuacja jest ze zlecaniem tłumaczeń na język polski przez tłumaczy, którzy mają tylko hiszpańskie uprawnienia.

Dlatego zawsze radzę klientowi upewnić się, jakie uprawnienia ma tłumacz przysięgły. Jeśli potrzebują Państwo tłumaczenia z języka hiszpańskiego na język polski, należy poprosić o link do strony Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeczpospolitej Polskiej, gdzie widnieje wpisana dana osoba, wraz z jej numerem tłumacza przysięgłego. Jeśli potrzebują Państwo tłumaczenia z języka polskiego na język hiszpański, proszę poprosić o link do strony hiszpańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Ministerio de Asuntos Exteriores y de Cooperación), gdzie widnieje nazwisko danego tłumacza i jego numer.

Dla ułatwienia podaję linki do obu stron, by mogli Państwo sami sprawdzić uprawnienia danego tłumacza:

Strona polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości, czyli tłumaczenia z hiszpańskiego na polski:

https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/tlumacze-przysiegli/lista-tlumaczy-przysieglych/search.html

Lista hiszpańskiego MSZ, czyli tłumaczenia z polskiego na hiszpański:

http://www.exteriores.gob.es/Portal/es/ServiciosAlCiudadano/Documents/Listado%20actualizado%20de%20T-IJ.pdf

Ja, jako jedna z nielicznych, posiadam obie pieczęcie, polską i hiszpańską. Mam uprawnienia w obu krajach, więc NA PEWNO moje tłumaczenia będą honorowane i w Polsce, i w Hiszpanii. Na liście polskiej figuruję pod numerem TP/94/15, na liście hiszpańskiej pod numerem 11181. 

Z powodu posiadania podwójnych uprawnień zdarza mi się otrzymywać prośby o „postawienie pieczęci” na tłumaczeniu wykonanym przez innego tłumacza. I tutaj należy wyjaśnić kilka rzeczy. Otóż dokument, który już jest tłumaczeniem uwierzytelnionym, opatrzonym podpisem i pieczęcią, nie może zostać ponownie opieczętowany i podpisany przez innego tłumacza. Tak przygotowany dokument staje się bezużyteczny. Więc tłumaczenie trzeba wykonać od początku. Wielu osobom wydaje się, że tłumacze są jak „kserokopiarki”, które wypluwają gotowy tekst w innym języku. Tak nie jest. Każde zdanie, każde sformułowanie musi zostać dobrze przemyślane. Ważne jest wszystko: tematyka, kontekst, słownictwo, rejestr językowy. Więc kiedy klient przynosi mi tłumaczenie od innego tłumacza przysięgłego, ja i tak muszę całą pracę wykonać od początku. Tłumaczenie to nie matematyka, gdzie 2 + 2 = 4. Przetłumaczyć dane sformułowanie można na wiele sposób i nieraz można się spierać, która wersja jest najlepsza. A nawet zakładając, że tłumaczenie jest wg mnie idealne, na niewiele mi się przyda. Bo muszę tekst od zera wpisać w Wordzie. Dlatego też zawsze oferuję rabat klientom, którzy przyniosą tłumaczenie sporządzone przez innego tłumacza przysięgłego, ale nigdy to nie będzie rabat w wysokości 50% czy nawet 90% ceny, jak niektórzy klienci sobie wyobrażają.

Tłumaczenie "przysięgłe" (poświadczone) i jego specyfika.

Od czasu do czasu otrzymuję od czytelników e-maile z pytaniami o zawód tłumacza przysięgłego, moją drogę do niego i jak przygotować się do egzaminu. Padają pytania o kursy przygotowujące do egzaminu na tłumacza przysięgłego i o praktyki przygotowujące do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Klienci bywają też zaskoczeni wyglądem tłumaczenia poświadczonego, które rzadko kiedy wizualnie przypomina oryginał. 

Na początek kilka słów o samym zawodzie. Tłumacz przysięgły to osoba, która uzyskała odpowiednie kwalifikacje (najczęściej poprzez zdanie egzaminów organizowanych przez ministerstwo) i została zaprzysiężona. Egzaminy na tłumacza przysięgłego w Polsce zdaje się w Ministerstwie Sprawiedliwości, w Hiszpanii w Ministerio de Asuntos Exteriores y de Cooperación (MSZ). Nadanie uprawnień wiąże się z nadaniem numeru tłumacza przysięgłego oraz wyrobieniem pieczęci. W Polsce pieczęć bije Mennica Polska, w Hiszpanii tłumacz sam sobie zamawia pieczątkę w dowolnej firmie, która się tym zajmuje. Polska pieczęć jest okrągła, duża i ciężka, wymaga poduszeczki z tuszem, przypomina te dawne pieczęcie, których używały panie na poczcie. Pieczęć hiszpańska może być dowolnej wielkości (ustawa nie narzuca wymiarów), musi być prostokątna. I jest zdecydowanie przyjemniejsza w użyciu, bo tusz nie brudzi rąk. Ani w Polsce ani w Hiszpanii ustawa nie narzuca koloru tuszu pieczęci ani koloru długopisu, którym złoży się podpis na dokumencie. W praktyce jednak zaleca się unikać koloru czarnego, by łatwiej odróżnić oryginał od kopii.

Tłumaczenia sporządzone przez tłumacza przysięgłego nazywają się tłumaczeniami poświadczonymi lub uwierzytelnionymi. Potoczna nazwa "tłumaczenie przysięgłe" jest błędna. Tłumaczenie poświadczone różni się od tłumaczenia zwykłego między innymi wyglądem. Tłumacz przysięgły ma obowiązek opisać każdy element tekstu, jak na przykład kształt i treść pieczęci, opisać adnotacje odręczne, skreślenia, rysunki, niewypełnione rubryki i wszelkie inne informacje pojawiające się w tekście. Dlatego też tłumaczenie jest najczęściej dłuższe od tekstu źródłowego i rzadko udaje się zachować układ graficzny oryginału. Każda strona tłumaczenia powinna być podpisana i powinien na niej widnieć odcisk pieczęci. Kartki powinny być ze sobą zszyte w sposób stały, co okazuje się niemałym wyzwaniem przy długich dokumentach. Tłumacze różnie sobie z tym radzą, w ruch nieraz idą szczypce kaletnicze do zaciskania nitów albo dziurkacz i sznurek.

Ważne jest również to, że tłumacz nie może ingerować w treść dokumentu. Jeśli mój hiszpański dokument wystawiony jest na nazwisko Slesinska, to nie mogę z siebie zrobić w wersji polskiej Ślesińskiej. Co najwyżej mogę w przypisach tłumacza zasugerować wersję z polskimi znakami. Tak samo tłumacz nie powinien tłumaczyć stopni i tytułów naukowych. Uzyskany tytuł powinno zostawić się w oryginale, z ewentualnym dopiskiem wyjaśniającym w komentarzu tłumacza.

Tłumacz nie może dowolnie interpretować tekstu. Ingerencja w tekst jest dozwolona tylko na tyle by brzmiał on jak napisany przez natywnego użytkownika języka, nie wolno jednak szukać ekwiwalentów na siłę. Często sęk właśnie w różnicach między danymi krajami i trzeba je podkreślić.